महाराष्ट्राच्या इतिहासातील महत्वाचे मुद्दे (Part-1)

  • महाराष्ट्रातील नेवासे,चांदोली, सोमगाव,टेकवाडे, सावरदे व दायमाबाद इत्यादी ठिकाणी ताम्रपाषाण संस्कृतीचे अवशेष मिळाले आहेत.
  • महाराष्ट्रातील महापाषाण  युगाचा काळ इ.स.पूर्व 1000 वर्षापूर्वीचा आहे.
  • मौर्य साम्राज्याच्या अस्तानंतर महाराष्ट्रात सातवाहन राजघराण्याचा उदय झाला.
  • जागतिक नकाशावर महाराष्ट्रास सर्वप्रथम दर्शवणारे व महत्व प्राप्त करून देणारे सातवाहन‘ हेच पहिले महाराष्ट्रातील राजघराणे होय.
  • सिमुक‘ हा राजा सातवाहन घराण्याचा संस्थापक मानला जातो.
  • सातवाहन राजा सातकर्णी‘ प्रथम व त्याची रानी नागणिका‘ यांची प्रतिमा जुन्नरच्या नाणेघाटात आढळून येते.
  • चालुक्य हे वैष्णवपंथी होतेतरीही त्यांनी धर्मसंहिष्णुतेचे धोरण राबविले होते.
  • इ.स. 753 च्या दरम्यान चालुक्य घराण्याच्या र्हासानंतर दंतीदुर्ग‘ याने राष्ट्रकूट घराण्याची स्थापना केली.
  • राष्ट्रकूट  घराण्यातील कृष्ण प्रथम‘ याने जगप्रसिद्ध असलेले वेरूळ येथील कैलास मंदिर‘ बांधले .
  • शिलाहारांची महाराष्ट्रात दक्षिण कोकणउत्तर कोकण (ठाणे) आणि कोल्हापूर या तीन ठिकाणी सत्ता केंद्रे होती.
  • शिलाहार घराण्याचा संस्थापक म्हणून विद्याधर जीमुतवाहन‘ हा असून उस्मानाबाद जिल्ह्यातील तगर(तेर) हे त्याचे मूल स्थान होय.
  • चंद्रपुर येथे गोंड घराण्याने आपली सत्ता निर्माण केली तसेच या घराण्याचा संस्थापक कोल भिल‘ हा होता.
  • यादवांचा प्रधान हेमाद्री याने चातुरवर्ग चिंतामणी‘ हा ग्रंथ लिहिला.
  • अल्लाउद्दीन खिलजी याने 1296 मध्ये देवगिरीवर स्वारी केली.
  • महाराष्ट्रात बहामणी राज्याची स्थापना हसन गंगू बहामणी‘ याने केली तो या राज्याचा संस्थापक मानला जातो.
 
बहामणी राज्याचे पुढील पाच तुकडे झाले –
  • वर्हाडी-इमादशाही
  • अहमदनगर-निजामशाही
  • बिदर-बरीदशाही
  • गोवलकोंडा-कुतुबशाही
  • विजापूर-आदिलशाही

  • विजापूरची आदिलशाही राज्याची युसुफ अदिलशाह याने 1489 मध्ये स्थापना केली.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here