महाराष्ट्र: झलक – (भाग 2)

महाराष्ट्रतील – नदीकाठची शहरे

  • गोदावरी – नाशिक, पैठण, नांदेड, कोपरगाव, आपेगाव
  • कृष्णा – वाई, कराड, सांगली, औदुंबर
  • भीमा – पंढरपूर
  • इंद्रायणी – देहू, आळंदी
  • मुळा मुठा – पुणे
  • प्रवरा – संगमनेर, नेवासे
  • पंचगंगा – कोल्हापूर
  • तापी – भुसावळ
  • सीना – अहमदनगर
  • कऱ्हा – जेजुरी

महाराष्ट्र – विकास महामंडळ

  • महाराष्ट्र कृष्णा खोरे विकास महामंडळ – १९९६
  • विदर्भ पाटबंधारे विकास महामंडळ – १९९७
  • तापी पाटबंधारे विकास महामंडळ – १९९७
  • कोकण पाटबंधारे विकास महामंडळ – १९९७
  • गोदावरी – मराठवाडा पाटबंधारे विकास महामंडळ – १९९८

महाराष्ट्र – कृषी संशोधन संस्था

  • राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र – मांजरी पुणे
  • हळद संशोधन केंद्र – डिग्रज सांगली
  • गहू संशोधन केंद्र – महाबळेश्वर सातारा
  • गवत संशोधन केंद्र – पालघर ठाणे
  • सेंटर फॉर इंडियन बांबू रिसर्च अँड टेक्नॉलॉजी – कुडाळ सिंधुदुर्ग
  • राष्ट्रीय डाळिंब संशोधन केंद्र – हिरज केगाव सोलापूर
  • राष्ट्रीय कांदा लसूण केंद्र – राजगुरूनगर पुणे
  • फळ प्रक्रिया संशोधन केंद्र – पालघर

महाराष्ट्रातील – राष्ट्रीय महामार्ग

  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ३ – मुंबई – नाशिक – आग्रा
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ४ – मुंबई – ठाणे – पुणे – बेंगळुरू – चेन्नई
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ६ – सुरत – धुळे – नागपूर – रायपूर – संबळपूर – कोलकाता
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ७ – वाराणसी – रेवा – जबलपूर – नागपूर – हैद्राबाद – सालेम – मदुराई – कन्याकुमारी
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ८ – दिल्ली – जयपूर – अजमेर – उदयपूर – अहमदाबाद – मुंबई
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ९ – पुणे – सोलापूर – हैदराबाद – विजयवाडा
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र १३ – सोलापूर – विजापूर – चित्रदुर्ग
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र १६ – निजामाबाद – गदग
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ४ ब – पळस्पे – न्हावा – शेवा
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र ५० – पुणे – नाशिक
  •  राष्ट्रीय महामार्ग क्र २०४ – रत्नागिरी – कोल्हापूर
  • राष्ट्रीय महामार्ग क्र २११ – सोलापूर धुळे

महाराष्ट्रातील धार्मिक स्थळे

  • अष्टविनायक – थेऊर – चिंतामणी पुणे, रांजणगाव – पुणे, मोरगाव – पुणे, ओझर – पुणे, लेन्याद्री – पुणे, सिद्धटेक – अहमदनगर, महाड – रायगड, पाली – बल्लाळेश्वर – रायगड,
  • ज्योतिर्लिंगे – त्रयंबकेश्वर – नाशिक, भीमाशंकर – पुणे, घृष्णेश्वर – औरंगाबाद, परळी वैजनाथ – बीड, औंढा नागनाथ – हिंगोली,
  • देवस्थाने – तुळजाभवानी – तुळजापूर, महालक्ष्मी – कोल्हापूर, माहूर [रेणुकादेवी] – नांदेड, अंबेजोगाई – योगेश्वरी – बीड, वणी सप्तशृंगी – नाशिक,

महाराष्ट्र ग्रामीण व नागरी समाज

  • बलुतेदार पद्धत – पारंपरिक ग्रामीण समाजात ब्लेतेदारी पद्धती होती. यानुसार शेतकऱ्यांची अधिक महत्वाची कामे करणाऱ्या व त्यांच्या नित्याच्या गरजा भागविणाऱ्या बिगर शेती व्यावसायिकांना बलुतेदार पद्धत असे म्हणतात.
  • चौगुला, महार, सुतार, लोहार, कुंभार, चांभार, न्हावी, सोनार, जोशी, परीट, गुरव, कोळी हे ते समाज होते.
  • अलेतुदारी पद्धत – शेतकऱ्यांच्या नैमित्तिक गरजा भागविणाऱ्या बिगर शेती व्यावसायिकांना अलुतेदारी पद्धत असे म्हणतात.
  • तेली, तांबोळी, साळी, सनगर, माळी, शिंपी, गोंधळी, भाट, डवऱ्या, ठाकर, गोसावी, मुलान, वाजंत्री, घडकी, कलावंत, तराळ, कोरव, भोई, यांना म्हणत.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here